Dysk, pendrive i karta pamięci — objawy i możliwe przyczyny

Jak wygląda odzyskiwanie danych

Odzysk dzieli się na dwa poziomy i różnica między nimi jest ogromna — zarówno w pracy, jak i w cenie. Zawsze zaczynamy od sprawdzenia, na którym z nich jest Twój nośnik, i mówimy o tym przed rozpoczęciem prac.

1. Odzyskiwanie programowe — 200–900 złNośnik jest widziany elektrycznie, problem leży w systemie plików, skasowaniu, formatowaniu albo uszkodzonych sektorach. Pracujemy zawsze na kopii: najpierw robimy obraz nośnika sektor po sektorze, dopiero z niego wyciągamy pliki, żeby kolejne próby nie dobijały oryginału. Tak wygląda większość spraw z dyskami Seagate i Western Digital, pendrive'ami Kingston i SanDisk oraz kartami pamięci z aparatów. Kwota zależy od pojemności i od tego, ile trzeba czytać powtórnie — dysk z tysiącami uszkodzonych sektorów potrafi kopiować się kilka dni.
2. Odzyskiwanie sprzętowe — 2000–8000 złWchodzi w grę, gdy nośnik nie zgłasza się wcale: uszkodzone głowice, zatarty silnik, rozsypany kontroler pendrive'a albo karty. Wtedy dane wyciąga się z otwartego dysku po wymianie zespołu głowic na dawcę albo bezpośrednio z wylutowanych kości pamięci. To praca w warunkach kontrolowanej czystości, z dobieraniem dawcy do konkretnej serii — stąd zupełnie inny rząd kosztów.
3. Ile da się odzyskaćNie obiecujemy kompletu plików, bo nikt uczciwie nie może tego obiecać przed otwarciem nośnika. Po zrobieniu obrazu widzimy, jaka część danych jest czytelna, i wtedy pokazujemy listę odzyskanych plików. Dopiero na tej podstawie decydujesz, czy odbierasz materiał.
4. Kiedy odradzamyJeżeli dane są nadpisane albo nośnik był wielokrotnie „naprawiany” programami zapisującymi wynik na nim samym, mówimy wprost, że szanse są niewielkie — zanim wydasz pieniądze. Przy sprzętowym odzysku z taniego pendrive'a koszt bywa wielokrotnie wyższy niż wartość nośnika, więc liczy się wyłącznie to, ile warte są dane.

Najważniejsza rzecz, jaką możesz zrobić przed przyniesieniem sprzętu: przestać go używać. Każde kolejne uruchomienie, zdjęcie albo instalacja programu do odzysku zmniejsza to, co jeszcze da się wyciągnąć. Odzyskiwaniem danych z telefonów się nie zajmujemy.

Dysk, pendrive i karta pamięci — jak nie stracić danych

Przy nośnikach liczy się to, co zrobisz w pierwszych minutach po awarii.

1. Każde kolejne podłączenie zmniejsza szansę na odzyskUszkodzony nośnik przy każdej próbie odczytu pracuje dalej i pogłębia uszkodzenie — w dysku talerzowym głowica rysuje powierzchnię, w nośniku flash kontroler może dokończyć uszkadzanie tablicy plików. Jeżeli dane są ważne, najlepszym ruchem jest odłączenie nośnika i zostawienie go w spokoju.
2. Nie formatuj, gdy system o to prosiKomunikat „dysk nie jest sformatowany” nie oznacza, że dane zniknęły — częściej uszkodzona jest sama struktura systemu plików, a zawartość leży nietknięta. Zgoda na formatowanie utrudnia odzysk, czasem znacznie. To najczęstszy błąd popełniany w dobrej wierze.
3. Rozpoznaj, z jakim nośnikiem masz do czynieniaDysk talerzowy zdradza się dźwiękiem: stuka, piszczy albo cyklicznie się rozkręca. Nośnik półprzewodnikowy psuje się cicho — po prostu znika z systemu albo pokazuje zerową pojemność. Pendrive i karta pamięci najczęściej padają od strony kontrolera, a nie samych kości pamięci.
4. Objawy mechaniczne wymagają innego postępowaniaStukanie i piszczenie w dysku talerzowym oznaczają problem z głowicami albo silnikiem. Dalsze uruchamianie lub otwieranie takiego dysku poza laboratorium może pogorszyć uszkodzenia i utrudnić odzyskanie danych.
5. Kopia zapasowa to dwa nośniki, nie jedenDane skopiowane na drugi dysk leżący obok komputera przetrwają awarię sprzętu, ale nie zalanie, kradzież ani pomyłkowe skasowanie zsynchronizowane w obie strony. Sensowna kopia to nośnik trzymany osobno albo kopia poza domem — i sprawdzana od czasu do czasu, czy naprawdę da się z niej odczytać pliki.